Halk Oyunları İcralarının Otizmli Bireylerin İletişimsel Gelişimine ve Sosyalleşme Sürecine Etkisi Üzerine Bir Deneme

5. Müzik Eşliğinde Tekrarlanan Oyunlara Mimik ve Yüz İfadelerinin Katılma Aşaması: Halk oyunları icralarının anlamı sadece vücudun belli bölgelerini çalıştırma meselesi olmayıp, hüzün, neşe ve mutluluğa ait jest, mimik ve duyguları anlatma aracı, kimi zaman da ait olduğu yöre insanının karakteristik özelliklerinin yansıması durumunda olmasıdır. Her oyun kendi iç dinamiklerinde bir hikâyeye, oynanma amacına ve duyguya sahiptir. Öğrencimizin rahatsızlığı ile ilgili en belirgin özelliklerinden birisi de günlük yaşamındaki onu sevindiren, güldüren veya hüzünlendiren olaylar karşısında göstermesi gereken doğal tepkileri iç dünyasında yaşaması, onu jest ve mimiklerine yansıtamaması durumudur.  Caner’e, Halk oyunları icrası sırasında kullanılan jest ve mimiklere ait ifade şekilleri taklit yoluyla öğretilmiştir. Örneğin; Gaziantep yöresine ait “Demone” oyunu askeri bir düzeni ve mücadeleyi anlatmaktadır. Öğrencimize Asker yürüyüşünü andıran bu oyun icrasının öğretilmesi ile ciddi bir yüz ifadesi takınması gerektiği öğretilmiştir. Artvin yöresine ait “Teşi” adlı oyunda, yün eğirme işi taklit yoluyla anlatılmaktadır. Bu icrada Caner’den bu taklidi yapması istenmiş ve böylece mimik ile birlikte taklit etme yeteneğinin de gelişmesi amaçlanmıştır. Ayrıca hızlı tempoya ve neşeli yapıya sahip halk oyunları icraları öğretilerek gülümseyebilmesi amaçlanmıştır. Örneğin yine Gaziantep yöresine ait “Kırıkhan” adlı oyun, yapısal olarak, “el çırpma” ve “yürüme” adımlarından oluşmakta, 2/4’lük usûlde, neşeli ve hareketli bir ritim giderine sahip olmaktadır. Bu oyun icrası ile Caner’e alkış çalması gereken ortamlarda nasıl davranması gerektiği jest ve mimiklerle öğretilmeye çalışılmıştır. Bu sayede Halk oyunları icraları ile öğrendiği jest ve mimiklere dayalı ifade şekilleri, günlük hayatına yansımıştır.
6. Öğrenilen Adımların Ritm Eşliğinde Uygulanması Aşaması: “Dikkat ölçme”, “refleks geliştirme” amacıyla, oyunlar, ritm aleti (bendir) eşliğinde tekrarlanmıştır. Bu aşamada, ritmi uygulayan ve Caner’e oyun adımlarını öğreten kişi arasında koordineli bir uygulama geliştirilmiştir. Ritim metronomu, oyun icrası sırasında kimi zaman düşürülmüş kimi zaman hızlandırılmıştır. Bu sayede öğrencimize duyduğu her ritme uygun hareket etme yetisi kazandırılmıştır.
7. Çalışmaya Ara Verme: Bu aşamada öğrencimize 5 ila 10 dakika aralığında serbest çalışma imkânı tanınarak, “Grup Badin” topluluğunun seslendirdiği ve icra ettiği Kafkas ezgileri ve ritimleri aracılığıyla, 10 dakika boyunca, Caner’den doğaçlama hareketler yapması istenmiştir. Verilen bu ara öğrencimizin en hoşuna giden bölümlerden birisi olması tespitlerimiz arasındadır. Kendi içinden geldiği gibi hareket etmek onu, hareket bütünlüğü içinde serbestleştirmekte ve bu hareketlerin sosyal ortamdaki davranışlarına da zamanla yerleştiği anlaşılmaktadır.